Kultura na szlaku: Jak nie wkurzyć innych (i zwierząt)?

Góry są dla wszystkich, ale nie dla wszystkiego. Czasem, idąc szlakiem, można odnieść wrażenie, że niektórzy pomylili Tatry z promenadą w Mielnie. Głośna muzyka, śmieci upchane pod kamień, blokowanie ścieżki.

Nie chcesz być “tym gościem”, na którego wszyscy patrzą z politowaniem? Oto kilka niepisanych (i pisanych) zasad, które sprawią, że będziesz wyglądać na profesjonalistę, nawet jeśli idziesz w góry pierwszy raz.

1. “Cześć” – mówić czy nie?

Stara szkoła mówi: witamy się z każdym. Nowa szkoła (realistyczna) mówi: to zależy gdzie jesteś.

• Dolina Kościeliska / Morskie Oko: Jeśli będziesz mówić “Dzień dobry” każdemu z 10 tysięcy ludzi, stracisz głos po kilometrze. Tutaj raczej się nie witamy (chyba że kogoś znasz).
• Powyżej schronisk: Tutaj wracamy do tradycji. Na Szpiglasowym Wierchu czy Rysach, gdzie ludzi jest mniej i łączy Was wspólny wysiłek – “Cześć” jest miłym gestem budującym wspólnotę.

2. Kto ma pierwszeństwo? (Ważne!)

Na wąskiej ścieżce, gdzie trudno się wyminąć, obowiązuje zasada: Pierwszeństwo ma ten, kto podchodzi (idzie w górę). Dlaczego? Bo jemu jest trudniej przerwać rytm marszu i ruszyć znowu. Schodzący ma lżej, więc powinien ustąpić miejsca, stanąć na boku i przepuścić wspinającego się.

• Zawsze ponad „pierwszeństwem” jest zdrowy rozsądek: ustępuje ten, komu jest bezpieczniej stanąć/cofnąć się, a na ekspozycji lepiej chwilę poczekać, niż się „przepychać”.
• Na łańcuchach: Tutaj nie ma litości. Czekasz, aż łańcuch będzie wolny. Nie szarpiesz, gdy ktoś na nim wisi!
• Na bardzo eksponowanych fragmentach (łańcuchy, klamry, via ferraty) często praktykuje się puszczanie najpierw tych, którzy są w trudniejszym miejscu – zwykle schodzących, ale warto po prostu porozumieć się głosem.

3. Cisza, proszę (Drony i Głośniki)

Jesteś w Parku Narodowym. To dom zwierząt, nie Twój.

• Głośniki Bluetooth: To plaga. Jeśli musisz słuchać muzyki, załóż słuchawki. Zmuszanie innych do słuchania Twojej playlisty to szczyt obciachu.
• Drony: Są zakazane. Bzyczenie drona płoszy kozice (które mogą spaść w przepaść) i denerwuje ludzi. Strażnicy TPN mają sprzęt do namierzania operatorów i wlepiają mandaty rzędu 1000 zł. Nie warto.

4. Toaleta w krzakach

Fizjologia nie wybiera. Jeśli musisz załatwić potrzebę w terenie:

1. Odejdź daleko od szlaku (i od źródła wody!).
2. Papier toaletowy/chusteczki zabierz ze sobą (do woreczka strunowego).
   • Dlaczego? Bo białe “flagi” leżące w kosodrzewinie wyglądają ohydnie i rozkładają się miesiącami. Bądź hardkorem, nie zostawiaj śladów.

5. Kamienie i Kopczyki

Widzisz ułożony z kamieni stożek (kopczyk)?

• Nie burz go: To często znak orientacyjny dla ludzi we mgle.
• Nie buduj nowych: W Tatrach szlaki są dobrze oznakowane. Budowanie własnych “wież” z kamieni niszczy naturalny krajobraz i może zmylić innych turystów (zaprowadzić ich w przepaść).
• Nie wrzucaj kamieni do stawów. Serio.

6. Pomoc na szlaku

Widzisz kogoś, kto siedzi blady, trzyma się za nogę albo wygląda na zagubionego? Zatrzymaj się i zapytaj. “Wszystko w porządku?”, “Potrzebujesz wody?”. W górach jesteśmy jedną ekipą. Dziś Ty pomożesz komuś, jutro ktoś poratuje Ciebie plastrem albo łykiem herbaty. To jest ta słynna “magia gór” – nie widoki, a ludzie.

Bądźmy dla siebie ludźmi, a nie “turystami”. Do zobaczenia na szlaku!