Czego naprawdę powinieneś bać się w Tatrach? (To nie są niedźwiedzie)

Kiedy planujesz pierwszy wyjazd w Tatry, wyobraźnia podsuwa najgorsze scenariusze. Spotkanie oko w oko z rozwścieczonym niedźwiedziem, oberwanie lawiny (w środku lipca), albo dramatyczny lot w przepaść z łańcuchów na Giewoncie.

Telewizja kocha takie historie. Ale wiesz, co mówią statystyki ratowników TOPR? Że to wszystko margines. Prawdziwe powody, dla których śmigłowiec leci w góry, są znacznie bardziej prozaiczne (i łatwiejsze do uniknięcia).

Oto 4 rzeczy, których naprawdę powinieneś obawiać się w Tatrach.

1. Wróg nr 1: Pycha i “Jakoś to będzie”

Większość interwencji TOPR nie dotyczy alpinistów zwisających na jednym palcu nad urwiskiem. Dotyczy turystów, których dopadło wycieńczenie, odwodnienie i “odcięcie prądu”.

• Scenariusz: Pan Janek wchodzi na Czerwone Wierchy. Nie zabrał wody (“bo ciężka”), zjadł rano jednego croissanta. O 15:00 na grani jego organizm mówi “pas”. Mięśnie odmawiają posłuszeństwa, kręci się w głowie, nie jest w stanie zrobić kroku.
• Fakt: Wycieńczenie i nagłe zachorowania (np. zawały u osób, które na co dzień pracują za biurkiem, a w weekend robią 20 km w pionie) to plaga na szlakach.
• Lekarstwo: Mierz siły na zamiary. Zacznij od Nosala lub Sarniej Skały, a nie od Rysów. I pij wodę zanim poczujesz pragnienie!

2. Wróg nr 2: “Czarny Lód” i mokra skała

Boisz się łańcuchów na Orlej Perci? Słusznie. Ale dużo więcej osób łamie kości na… prostych ścieżkach w dolinach.

• Wapień (z którego zbudowane są niższe partie Tatr Zachodnich, np. Wąwóz Kraków czy zejście z Giewontu) jest tak wyślizgany przez miliony butów, że po deszczu staje się lodowiskiem.
• Jesienią i wiosną w zacienionych żlebach (np. pod Zawratem) woda na skałach zamarza, tworząc niewidoczną warstwę lodu. Stajesz w adidasach, noga odjeżdża, uderzasz głową o kamień. Koniec wycieczki.

3. Wróg nr 3: “Zaraz zejdziemy” (Noc w lesie)

“Kochanie, na mapie jest tylko 5 kilometrów. Zrobimy to w godzinkę”. To najdroższe słowa w historii turystyki. W górach nie liczy się kilometrów, liczy się przewyższenie (czas podejścia).

• Turyści nagminnie wychodzą na szlak za późno (o 12:00, “po rosołku”) i nie kalkulują, o której zajdzie słońce. W październiku o 17:30 jest już czarna noc.
• Utykają w połowie zejścia bez latarki. Szlak znika. Zaczyna się panika, wychłodzenie organizmu i dzwonienie po TOPR: “Jesteśmy w lesie, jest ciemno, ratujcie”.
• Lekarstwo: Czołówka w plecaku waży 50 gramów. Aplikacja Mapa Turystyczna liczy czas precyzyjnie. Korzystaj z obu!

4. Wróg nr 3: Burze z Piorunami

To jedyne medialne zagrożenie, które jest w 100% prawdziwe i w 100% śmiertelne. Burza w mieście to grzmoty i deszcz. Burza w górach, gdy stoisz na łańcuchach, to przebywanie we wnętrzu gigantycznego kondensatora.

• Pioruny nie uderzają tylko w szczyty! Prądy błądzące rozchodzą się po mokrych skałach, mokrych linach i łańcuchach nawet na kilkadziesiąt metrów od miejsca uderzenia.
• Lekarstwo: Jeśli prognozy mówią o burzach popołudniowych, to przed 13:00 powinieneś być już na zejściu w bezpiecznym lesie, a nie w połowie podejścia na Kościelec.

Góry są bezpieczne, o ile traktujesz je poważnie. Przeraża Cię ten tekst? Nie powinien. To tylko instrukcja obsługi: włącz myślenie, sprawdź pogodę, weź wodę i czołówkę. Tyle wystarczy, żeby TOPR miał nudny dyżur.